Trong giao tiếp tiếng Anh, chúng ta thường xuyên cần đưa ra yêu cầu, lời khuyên, chỉ dẫn… cho người khác, được thể hiện qua câu mệnh lệnh trong tiếng Anh. Vậy, trong bài viết này, hãy cùng VSTEP E-Learning tìm hiểu chi tiết khái niệm, các dạng câu mệnh lệnh và cấu trúc về loại câu này nhé!

Câu mệnh lệnh trong tiếng Anh là gì?

Câu mệnh lệnh trong tiếng Anh (Imperative Sentence) là dạng câu được dùng để ra lệnh, yêu cầu, hướng dẫn, đề nghị hoặc đưa ra lời khuyên cho người nghe. Một đặc điểm dễ nhận thấy của câu mệnh lệnh là thường không có chủ ngữ rõ ràng, bởi vì chủ ngữ ngầm định thường là “you” (bạn).

Ví dụ:

• Close the window. → Hãy đóng cửa sổ lại.
• Turn off the lights before leaving. → Tắt đèn trước khi rời đi.
• Please take a seat. → Vui lòng ngồi xuống.

Trong các ví dụ trên, chủ ngữ “you” không được viết ra nhưng vẫn được hiểu ngầm trong câu.

>> Xem thêm: Câu hỏi đuôi (Tag Question): Công thức và cách dùng

Phân loại các câu mệnh lệnh trong tiếng Anh

Trong thực tế giao tiếp, câu mệnh lệnh có thể được sử dụng theo nhiều cách khác nhau tùy vào mục đích và mức độ lịch sự. Dưới đây là những dạng câu mệnh lệnh phổ biến nhất.

Câu mệnh lệnh trực tiếp

Câu mệnh lệnh trực tiếp là dạng câu được sử dụng khi người nói muốn đưa ra yêu cầu, hướng dẫn hoặc mệnh lệnh một cách rõ ràng và trực tiếp. Tùy theo ngữ cảnh giao tiếp, câu mệnh lệnh có thể xuất hiện dưới nhiều dạng khác nhau như mệnh lệnh khẳng định, mệnh lệnh phủ định hoặc yêu cầu dưới dạng câu hỏi.

Ví dụ:

• Close your laptop for a moment. → Hãy đóng máy tính lại một lát.
• Bring the documents to my office. → Mang tài liệu đến văn phòng của tôi.

Trong một số trường hợp, câu mệnh lệnh có thể chỉ rõ người thực hiện hành động, đặc biệt khi người nói muốn gọi đích danh một đối tượng cụ thể.

Ví dụ:

• Emma, finish the report before noon. → Emma, hãy hoàn thành bản báo cáo trước buổi trưa.
• David from group A, come to the meeting room. → David nhóm A, hãy đến phòng họp.

Ngoài dạng khẳng định, câu mệnh lệnh cũng có thể được dùng ở dạng phủ định khi người nói muốn yêu cầu người nghe không thực hiện một hành động nào đó. Dạng phủ định thường được tạo bằng “Do not” hoặc “Don’t”.

Ví dụ:

• Do not leave the door unlocked. → Không được để cửa không khóa.
• Never interrupt someone while they are speaking. → Đừng bao giờ ngắt lời khi người khác đang nói.
• Mike, don’t touch the equipment. → Mike, đừng chạm vào thiết bị.

Bên cạnh đó, trong nhiều tình huống giao tiếp, thay vì đưa ra mệnh lệnh trực tiếp, người nói có thể sử dụng câu hỏi lịch sự để giảm bớt cảm giác áp lực cho người nghe. Những câu này thường sử dụng động từ tình thái như can, could, would, may…

Ví dụ:

• Could you send me the file later? → Bạn có thể gửi cho tôi tập tin sau được không?
• Would you explain this problem again? → Bạn có thể giải thích lại vấn đề này không?

Để tăng mức độ lịch sự, từ “please” có thể được đặt ở đầu câu, giữa câu hoặc cuối câu.

Ví dụ:

• Please turn off the projector. → Vui lòng tắt máy chiếu.
• Would you please wait outside for a moment? → Bạn có thể vui lòng đợi bên ngoài một lát không?
• Pass me the notebook, please. → Làm ơn đưa tôi cuốn sổ.

Câu mệnh lệnh gián tiếp

Câu mệnh lệnh gián tiếp là dạng câu tường thuật lại yêu cầu hoặc mệnh lệnh của một người khác. Thay vì nói trực tiếp, người nói sử dụng các động từ như ask, tell, order, remind, advise… để truyền đạt yêu cầu đó.

Dạng câu này thường xuất hiện trong câu tường thuật (reported speech) và có thể được chia thành dạng khẳng định và dạng phủ định.

Công thức khẳng định:

S + ask / tell / order + O + to + V

Ví dụ:

• The manager asked the staff to arrive earlier tomorrow. → Người quản lý yêu cầu nhân viên đến sớm hơn vào ngày mai.
• My teacher told us to review the lesson before class. → Giáo viên yêu cầu chúng tôi ôn lại bài trước giờ học.

Ngược lại, khi muốn truyền đạt yêu cầu không làm một việc gì đó, câu mệnh lệnh gián tiếp sẽ được sử dụng ở dạng phủ định.

Công thức phủ định:

S + ask / tell / order + O + not + to + V

Ví dụ:

• She told her brother not to use her laptop. → Cô ấy bảo em trai không được dùng máy tính của mình.
• The doctor advised me not to eat too much sugar. → Bác sĩ khuyên tôi không nên ăn quá nhiều đường.

>> Xem thêm:

• Advise to V hay Ving?
• Hope to V hay V-ing?

Câu mệnh lệnh điều kiện

Phần lớn các câu mệnh lệnh thường ngắn gọn và chỉ gồm một mệnh đề. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, câu mệnh lệnh có thể kết hợp với mệnh đề điều kiện để diễn tả một tình huống cụ thể. Những câu này thường được dùng để đưa ra hướng dẫn hoặc hành động cần thực hiện khi một điều kiện xảy ra.

Ví dụ:

• If you feel tired, take a short break. → Nếu bạn cảm thấy mệt, hãy nghỉ ngơi một chút.
• When the bell rings, leave the classroom quietly. → Khi chuông reo, hãy rời khỏi lớp một cách trật tự.
• If the computer freezes, restart the system. → Nếu máy tính bị treo, hãy khởi động lại hệ thống.

>> Tham khảo các khóa ôn luyện VSTEP online nổi bật của chúng tôi:

• Khóa luyện mất gốc Online – Luyện thi Vstep
• Khóa luyện thi A1 – B1 Online có giáo viên dạy kèm
• Khóa luyện A1 – B2 online
• Khóa luyện đề B2 online

Hoặc để lại thông tin để nhận tư vấn lộ trình học miễn phí TẠI ĐÂY.

Câu mệnh lệnh bắt đầu bằng động từ nguyên thể

Một đặc điểm rất dễ nhận thấy của câu mệnh lệnh trong tiếng Anh là động từ thường đứng ở đầu câu. Động từ được sử dụng ở dạng nguyên thể không “to”, sau đó có thể theo sau bởi tân ngữ hoặc bổ ngữ để làm rõ ý nghĩa.

Một số động từ thường gặp trong câu mệnh lệnh bao gồm: open, stop, follow, wait, listen, check, take, move…

Ví dụ:

• Follow the instructions carefully. → Hãy làm theo hướng dẫn cẩn thận.
• Turn off the lights before leaving. → Hãy tắt đèn trước khi rời đi.
• Wait here until I come back. → Hãy đợi ở đây cho đến khi tôi quay lại.
• Let them finish their discussion. → Hãy để họ hoàn thành cuộc thảo luận.

Ngoài ra, trong một số tình huống đặc biệt, một động từ đơn lẻ cũng có thể tạo thành cả một câu mệnh lệnh.

Ví dụ:

• Listen! → Nghe này!
• Stop! → Dừng lại!
• Move! → Tránh ra!

Những câu mệnh lệnh ngắn gọn như vậy thường xuất hiện trong tình huống khẩn cấp hoặc khi cần phản ứng nhanh.

>> Xem thêm:

• Thì tương lai đơn (Simple Future): Cách dùng, cấu trúc và dấu hiệu
• Tổng hợp các từ nối trong tiếng Anh hay gặp nhất

Cấu trúc câu mệnh lệnh trong tiếng Anh

Sau khi hiểu các dạng câu mệnh lệnh phổ biến, bước tiếp theo là nắm rõ cấu trúc ngữ pháp của câu mệnh lệnh theo từng ngôi. Trong tiếng Anh, câu mệnh lệnh có thể được sử dụng ở ngôi thứ nhất, ngôi thứ hai và ngôi thứ ba, tùy thuộc vào người thực hiện hành động. Mỗi dạng sẽ có cách hình thành và mục đích sử dụng khác nhau.

Cấu trúc mệnh lệnh ở ngôi thứ nhất

Câu mệnh lệnh ở ngôi thứ nhất thường được dùng khi người nói muốn đề xuất hoặc rủ người khác cùng thực hiện một hành động nào đó.

• Cấu trúc khẳng định: Let us (Let’s) + V (nguyên thể)
• Cấu trúc phủ định: Let us (Let’s) + not + V (nguyên thể)

Trong một số trường hợp, người nói cũng có thể dùng “Don’t let’s” thay cho “Let’s not” để diễn đạt ý phủ định.

Ví dụ:

• Let’s start the project tomorrow morning. → Chúng ta hãy bắt đầu dự án vào sáng mai.
• Let’s not discuss this issue right now. → Chúng ta đừng bàn về vấn đề này ngay lúc này.
• Let’s not waste time arguing about it. → Đừng để chúng ta lãng phí thời gian tranh luận về chuyện này.

Cấu trúc mệnh lệnh ở ngôi thứ hai

Câu mệnh lệnh ở ngôi thứ hai là dạng phổ biến nhất trong giao tiếp tiếng Anh. Câu thường bắt đầu trực tiếp bằng động từ nguyên thể, sau đó có thể theo sau bởi tân ngữ hoặc bổ ngữ để làm rõ ý nghĩa.

• Cấu trúc khẳng định: V (nguyên thể)
• Cấu trúc phủ định: Don’t + V (nguyên thể)

Ví dụ:

• Close the window. → Hãy đóng cửa sổ lại.
• Don’t forget your notebook. → Đừng quên mang theo sổ ghi chép.
• Take a seat, Michael. → Ngồi xuống đi, Michael.

Cấu trúc mệnh lệnh ở ngôi thứ ba

Câu mệnh lệnh ở ngôi thứ ba được sử dụng khi người nói muốn cho phép hoặc yêu cầu một người khác thực hiện hành động. Dạng này thường dùng cấu trúc “Let + object + verb”.

• Cấu trúc khẳng định: Let + Object + V (nguyên thể)
• Cấu trúc phủ định: Let + Object + not + V (nguyên thể)

Cấu trúc này thường xuất hiện trong những tình huống cho phép, đề nghị hoặc yêu cầu ai đó thực hiện một việc gì đó.

Ví dụ:

• Let her explain the plan first. → Hãy để cô ấy giải thích kế hoạch trước.
• Let them finish their discussion. → Hãy để họ hoàn thành cuộc thảo luận.
• Let him not enter the laboratory. → Đừng để anh ấy vào phòng thí nghiệm.

Lưu ý khi sử dụng câu mệnh lệnh

Mặc dù câu mệnh lệnh có cấu trúc khá đơn giản, nhưng khi sử dụng trong giao tiếp, người nói vẫn cần chú ý đến cách diễn đạt và ngữ cảnh. Nếu dùng không phù hợp, câu mệnh lệnh có thể khiến lời nói trở nên quá thẳng thắn hoặc thiếu lịch sự. Vì vậy, dưới đây là một số điểm quan trọng bạn nên ghi nhớ khi sử dụng dạng câu này.

• Sử dụng từ ngữ phù hợp với ngữ cảnh
  Khi đưa ra yêu cầu hoặc hướng dẫn, bạn nên lựa chọn cách diễn đạt nhẹ nhàng để tránh tạo cảm giác ra lệnh. Những từ như please hoặc kindly thường được thêm vào để làm câu nói lịch sự hơn.
  Ví dụ:
  Please turn off the lights before leaving.
  Kindly send me the updated document.
• Kết hợp giọng điệu và ngôn ngữ cơ thể phù hợp
  Trong giao tiếp trực tiếp, giọng nói và cách thể hiện cũng ảnh hưởng đến ý nghĩa của câu mệnh lệnh. Nếu được nói với giọng điệu thân thiện, câu mệnh lệnh có thể giống như một lời nhắc nhở nhẹ nhàng thay vì mệnh lệnh cứng nhắc.
  Ví dụ:
  Sit here, please.
• Có thể dùng câu hỏi để đưa ra yêu cầu
  Thay vì dùng câu mệnh lệnh trực tiếp, bạn có thể chuyển sang câu hỏi lịch sự để yêu cầu người khác làm điều gì đó. Cách này thường được sử dụng trong môi trường công việc hoặc khi nói chuyện với người lớn tuổi.
  Ví dụ:
  Would you mind waiting here for a moment? 
  Would you mind if I used your computer? 
  Would you check this email for me?
• Sử dụng câu mệnh lệnh một cách hợp lý
  Câu mệnh lệnh rất hữu ích khi đưa ra hướng dẫn hoặc chỉ dẫn, nhưng nếu sử dụng quá thường xuyên, cuộc hội thoại có thể trở nên khô cứng. Vì vậy, bạn nên kết hợp linh hoạt với các dạng câu khác để giao tiếp tự nhiên hơn.
  Ví dụ:
  Could you send the report later today?

>> Nếu bạn muốn biết mình đang yếu ở đâu và cần cải thiện phần nào để đạt band mục tiêu, hãy đăng ký tư vấn lộ trình ôn thi VSTEP miễn phí. Đội ngũ giảng viên sẽ giúp bạn đánh giá trình độ hiện tại, chỉ ra lỗi sai cụ thể và xây dựng lộ trình học phù hợp nhất để bạn cải thiện đúng hướng luôn nha!

Tổng kết

Tóm lại, câu mệnh lệnh trong tiếng Anh được dùng để đưa ra yêu cầu, chỉ dẫn, lời khuyên hoặc mệnh lệnh trong giao tiếp. Bài viết đã giúp bạn hiểu rõ khái niệm, các dạng câu mệnh lệnh phổ biến như trực tiếp, gián tiếp, điều kiện và câu bắt đầu bằng động từ nguyên thể. Đồng thời, bạn cũng nắm được cấu trúc câu mệnh lệnh theo từng ngôi và những lưu ý quan trọng khi sử dụng để đảm bảo sự lịch sự và phù hợp với ngữ cảnh.